زمانه‌ پیچیدگی و نسل جدید یادگیرندگان

رشد فناوری آموزشی شماره ۴ دی
آموزش دروس

دنیای جدید دنیای پیچیدگی‌ها، درهم‌تنیدگـی‌ها، بین‌رشته‌ای‌ها و میان‌رشته‌ای‌هاست. این دنیای نوین، در ساحت‌های گوناگون زندگی بشر، از ساحت اقتصاد تا فرهنگ و از صنعت تا آموزش، اقتضائات و ویژگی‌های خاص خود را بر ما تحمیل کرده است!

در هر عصری موفقیت متأثر از و وابسته به توانمندی خاصی بوده که آن هم برآمده از الزامات و ویژگی‌های همان زمانه بوده است. مثلاً در عصر صنعتی و پیشاصنعتی، موفقیت بیشتر با توانایی‌ها و مهارت‌های جسمی قرین بوده است و در عصر اطلاعات، مهارت‌های محاسباتی و توانایی‌های تحلیل منطقی و خطی و تفکرات همگرا ضامن موفقیت محسوب می‌شد. لیکن در عصر حاضر، استفاده هم‌زمان از توانایی‌های نیمکره‌های راست و چپ مغز بسیار اهمیت پیدا کرده و لازمه‌ این توانایی، خلاقیت و بهره‌گیری توأمان و ترکیبی از هوش هیجانی، هوش اجتماعی و هوش معنوی است.

به همین نسبت، نظام‌های آموزشی نیز پیچیدگی یافته و اهداف مورد انتظار از مدرسه نیز ترکیبی، پیچیده، چندگانه و چندلایه شده‌اند. طبعاً تمرکز و تکیه بر روش‌های سنتی، که احیاناً ظرفیت‌های لازم پاسخ‌گویی به این پیچیدگی‌ها را ندارند، باعث عقب‌ماندن دستگاه‌های آموزشی، مدرسه، کلاس درس و دانش‌آموزان از سرعت تحولات زمانه خواهد شد. بر این اساس، برای نظام‌های آموزشی، اندیشیدن و درانداختن طرحی نو، متناسب با اقتضائات زمانه‌ حاضر، هم در رویکردها و هم در روش‌ها بسیار ضروری و حیاتی می‌نماید.

طبیعی است، هم‌زمان با تحولات گوناگون در ساحت‌های زیستی بشر در دوران جدید، نسل جدید دانش‌آموزان و دانشجویان نیز تغییر کرده‌اند و علاقه‌مندی‌ها و نیازهای جدیدی دارند و اهداف متفاوتی را دنبال کنند. بر همین اساس، بی‌معنا نخواهد بود اگر این نسل از یادگیرندگان را نسل یادگیرندگانِ ترکیبی و هیبریدی بنامیم.

کاستی‌ها و ظرفیت‌های نقصان‌یافته‌ رایج مدرسه‌های حضوری را می‌توان با بهره‌گیری از ظرفیت‌های رویکرد تلفیقی و روش هیبریدی جبران کرد، مشروط بر آنکه در استفاده از آن نه دچار افراط شد و نه مواجهه‌ای از سر ترس و انزجار با فناوری‌های نوین داشت!

مدرسه‌ هیبریدی فقط ترکیب یا تلفیق شیوه‌ حضوری با روش الکترونیکی و مجازی و غیرحضوری نیست، بلکه در شیوه‌ هیبریدی روش‌ها نیز به کمک ترکیب و تلفیق، نوین و مؤثر می‌شوند؛ به نحوی که با سبک‌های یادگیری دانش‌آموزان تنـاسـب پیدا کننـد و هر دانـش‌آمـوزی بتـوانـد متناسب با علاقه‌مندی‌ها و عادت‌های آموزش و یادگیری خود مؤثرتر بیاموزد. در مدرسه‌ هیبریدی، علاوه بر ترکیب فناوری با سنت، در شیوه‌ انجام امور نیز تجدیدنظر می‌شود، کار گروهی در کنار تمایلات کار انفرادی موضوعیت و اصالت پیدا می‌کند و زمینه‌های تقویت باور و علاقه به انجام امور به شکل جمعی فراهم می‌شود.

محتوا که اساس و قلب فرایند یاددهی‌یادگیری را تنظیم می‌کند، متأثر از فضای هیبریدی، به شکل‌های گوناگون و متنوع (حضوری، غیرحضوری، هم‌زمان و ناهم‌زمان) ارائه می‌شود و هر دانش‌آموز متناسب با علاقه و سبک یادگیری خود، با انواع شیوه‌های ارائه‌ محتوا ارتباط برقرار می‌کند و بهتر می‌آموزد.

پیش‌تر در یادداشتی در سال 1400 با عنوان «نکند بازگردیم» متذکر این مهم شـده بـودم که نکنـد ناکامی‌هـا و احیانـاً شکست‌های دوران کرونا و آموزش‌های الکترونیکی و مجازی باعث شود در دوران پساکرونا دچار افراط در رویگردانی از قابلیت‌های مسلّم و ظرفیت‌های بسیار قابل‌استفاده‌ آموزش‌های تلفیقی و به‌طور مشخص مجازی شویم! اگر در آموزش و یادگیری تجربه‌های تلخ و ناکامی‌هایی شکل گرفته‌اند، بیشتر به‌خاطر آمادگی‌نداشتن ما برای ورود یکباره به آموزش الکترونیکی بوده و این شکست‌ها متوجه ذات روش‌های مجازی و غیرحضوری و الکترونیکی نیست. اما امروز متأسفانه تا حد زیادی به همان انذار و نگرانی مبتلا شده‌ایم! چنان قابلیت‌ها و ظرفیت‌های روش‌های مجازی و الکترونیکی را به کناری نهاده‌ایم که گویا مقصر همه‌گیری کرونا هم این روش‌ها بوده‌اند! و اگر به استفاده‌ ولو عقلانی و بجا و به‌اندازه از فناوری‌ها و ابزارهای آموزش مجازی ادامه بدهیم، همه‌گیری کرونا دوباره برمی‌گردد! ضمن اینکه حتی اگر ما در برابر استفاده‌ بجا و مناسب و به‌صورت تلفیقی و ترکیبی از روش‌های مجازی و الکترونیکی مقاومت کنیم، آیا نسل جدید دانش‌آموزان هم به همین نسبت از فناوری‌ها و ابزارهای الکترونیکی فاصله می‌گیرند و آن‌ها را رها می‌کنند؟ آن‌ها بیرون از مدرسه و در خانه با به‌روزترین فناوری‌ها مشغول بازی، آموزش و ده‌ها فعالیت دیگر هستند. آن‌ها بومیان دیجیتال هستند و زندگی‌شان با فناوری درآمیخته است. اساساً جهان‌بینی، معرفت‌شناسی و هستی‌شناسی آن‌ها همه از دریچه‌ فناوری می‌گذرد! با این توصیفات، آیا منطقی و عقلایی است که نظام آموزش‌وپرورش، به دلیل تجربه‌ قرین به شکست آموزشی و تربیتی دوران کرونا و آموزش‌های مجازی، یکسره رابطه‌ خود را با فرصت‌ها و امکان‌های روش‌های مجازی و تلفیق‌شده با فناوری قطع کند؟ حتماً پاسخ منفی است و این‌طور هم نیست که سیاست نظام آموزش‌وپرورش این باشد، اما در عمل تا حد زیادی این نقد و نگرانی رخ داده است!

در مطالب و شماره‌های متعدد این مجله تلاش شده است از جنبه‌ نظری، از منظر کاربردی و عملیاتی و از جنبه‌های تجربه‌های زیسته و جهانی، نشان داده شود که اتخاذ رویکرد تلفیقی و استفاده از روش‌های هیبریدی در مدیریت مدرسه و کلاس‌های درس و جریان یاددهی‌یادگیری چرا، چقدر و چگونه می‌تواند در فائق‌آمدن بر برخی مشکلات و تحقق بهتر مأموریت‌ها و آرمان‌های برآمده از سند تحول بنیادین، به نظام آموزش‌وپرورش ما کمک کند. امید است تلاش همکاران ما در مجله برای تدارک و آماده‌سازی این‌گونه مطالب موردقبول اهل نظر افتد و سیاست‌گذاران، کنشگران و عاملان تعلیم و تربیت کشور از آن استفاده کنند.

Print Friendly, PDF & Email
بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پانل باتیس
دسته‌بندی نشده
نمایندگی فروش پانل گچی جی برد

نمایندگی فروش پانل گچی جی برد نمایندگی فروش پانل گچی جیبرد زنجان(گچبرگ جی برد) گچ برگ جی برد محصولی از شرکت آریا کناف برد سمنان که در بازار بنام جی برد شناخته میشود. شرکت آریا کنف برد سمنان یکی دیگر از کارخانه تولید در زمینه صفحات گچی روکش دار در …

Print Friendly, PDF & Email
پانل باتیس
دسته‌بندی نشده
پانل باتیس

یکی از مزایای سقف و دیوارهای کاذب، پوشش دهی تاسیسات ساختمان و لامپ‌ها می‌باشد. شما می‌توانید با انجام زیرساخت‌های لازم، هر تعداد لاین نوری که مایل بودید را در سقف و دیوار کاذب نصب کنید.

Print Friendly, PDF & Email
تجارت الکترونیک
آموزش دروس
ده فرمان برای راه‌اندازی یک وبگاه تجارت الکترونیک

فرق ندارد شما توانایی تولید یک محصول را دارید یا مهارت انجام خدماتی خاص. می‌توانید کسب‌وکار خود را با تجارت الکترونیک، از یک کسب‌وکار کوچک و محلی به یک شرکت بزرگ و گسترده بین‌المللی تبدیل کنید. در این نوشتار به مراحل اولیه راه‌اندازی یک ‌وبگاه تجارت الکترونیک می‌پردازیم.

Print Friendly, PDF & Email